Zakres materiału z chemii

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne
Pierwiastki, nazewnictwo i symbole. Budowa atomu, izotopy. Przemiany promieniotwórcze, okres półtrwania. Układ okresowy. Właściwości pierwiastków a ich położenie w układzie okresowym. Masa atomowa, masa cząsteczkowa, mol. Obliczanie mas cząsteczkowych. Układanie wzorów prostych związków chemicznych. Stopień utlenienia, wartościowość. Prawo zachowania masy, prawo stosunków stałych i prawo zachowania pierwiastka. Układanie równań reakcji chemicznych. Obliczenia stechiometryczne. Szybkość reakcji chemicznych. Reakcje odwracalne i nieodwracalne, prawo równowagi chemicznej. Kataliza i katalizatory. Typy reakcji chemicznych. Prawo Avogadro, prawa gazowe. Rodzaje wiązań chemicznych.

Roztwory. Reakcje w roztworach wodnych
Pojęcie roztworu. Rodzaje roztworów. Stężenie molowe i procentowe. Przeliczanie stężeń roztworów. Reakcje tlenków z wodą. Kwasy i zasady. Dysocjacja elektrolityczna. Stopień i stała dysocjacji. Stężenie jonów wodorowych, dysocjacja wody. Reakcje chemiczne w roztworach elektrolitów. Związki amfoteryczne. Hydroliza soli.

Utlenianie i redukcja
Pojęcie utleniacza i reduktora, przykłady najważniejszych utleniaczy i reduktorów. Reakcje utleniania i redukcji, uzgadnianie równań. Szereg elektrochemiczny metali. Elektroliza Pierwiastki pierwszej grupy układu okresowego Wodór, sód i potas – występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie Pierwiastki drugiej grupy układu okresowego Wapń i magnez – występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Twardość wody.

Tlen i siarka
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Woda. Kwas siarkowy i jego sole. Reakcje pierwiastków z tlenem.

Azot i fosfor
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Reakcje azotu i fosforu z wodorem i tlenem. Amoniak, otrzymywanie, podstawowe właściwości, sole amonowe. Kwas azotowy(V). Kwas fosforowy(V). Nawozy sztuczne.

Fluorowce
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Tlenowe i beztlenowe kwasy fluorowców.

Miedź i srebro
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie.

Chrom, żelazo, mangan
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Hutnictwo żelaza. Zmiana charakteru chemicznego pierwiastka w miarę wzrostu stopnia utlenienia.

Węgiel i krzem
Występowanie, otrzymywanie, właściwości fizyczne i chemiczne, najważniejsze związki, zastosowanie. Krzemiany i szkło. Reakcje z tlenem. Obieg węgla w Przyrodzie.

Węglowodory
Klasyfikacja węglowodorów, szeregi homologiczne, izomeria. Otrzymywanie i podstawowe właściwości węglowodorów nasyconych, nienasyconych i aromatycznych. Reakcje podstawiania i przyłączania. Fluorowcopochodne węglowodorów. Ropa naftowa jako źródło węglowodorów.

Alkohole i fenole
Klasyfikacja alkoholi, izomeria. Alkohol metylowy i etylowy, otrzymywanie i właściwości. Alkohole wielowodorotlenowe. Glikol i gliceryna. Hydroksybenzen (fenol) otrzymywanie, podstawowe właściwości, porównanie do alkoholi alifatycznych.

Aldehydy i ketony
Otrzymywanie aldehydów i ketonów. Metanal i etanal. Utlenianie aldehydów i ketonów.

Kwasy organiczne i estry
Szereg homologiczny kwasów karboksylowych. Kwas mrówkowy i octowy. Wyższe kwasy tłuszczowe, mydła, detergenty. Hydroksykwasy. Reakcja estryfikacji. Znaczenie estrów.

Węglowodany
Klasyfikacja węglowodanów. Glikoza, sacharoza, skrobia i celuloza. Podstawowe reakcje węglowodanów.

Związki organiczne zawierające azot
Aminy alifatyczne i aromatyczne. Aminokwasy, klasyfikacja, podstawowe właściwości. Białka, skład pierwiastkowy białek.

Tworzywa sztuczne
Reakcje polimeryzacji i polikondensacji. Polietylen i polichlorek winylu. Kauczuk i guma.